سلامت روان چیست؟

تاریخ : شنبه ۱۳ مهر ۱۳۹۸ - ۱۴:۴۷

سلامت روان به مجموعه‌ای از فعالیت‌های متنوع و وسیع اطلاق می‌شود که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم موجب ارتقاء سلامت و رفاه روانی و اجتماعی افراد می‌گردد. از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی رفاه روانی و اجتماعی دو جزء مهم سلامت محسوب …

سلامت روان به مجموعه‌ای از فعالیت‌های متنوع و وسیع اطلاق می‌شود که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم موجب ارتقاء سلامت و رفاه روانی و اجتماعی افراد می‌گردد. از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی رفاه روانی و اجتماعی دو جزء مهم سلامت محسوب می‌شوند. مفهوم کلی سلامت روان به معنای برخورداری از ظرفیت‌ها و توانایی‌¬ها به ‌منظور تطابق افراد با تغییرات محیطی و قابلیت مقابله با مشکلات ناشی از این تغییرات می‌باشد. به عبارت دیگر می‌توان گفت: سلامت روان حالتی از رفاه است كه در آن فرد توانایی‌هایش را باز می‌شناسد و قادر است با استرس‌های معمول زندگی تطابق حاصل كرده، از نظر خانوادگی، اجتماعی و شغلی مفید و سازنده باشد و به‌عنوان بخشی از جامعه با دیگران مشاركت و همكاری داشته باشد. سلامت روان در واقع محصول کارکرد عوامل متعددی در سطح جامعه می‌باشد. شرایط زندگی، امكانات، تسهیلات آموزشی، نحوه ارتباطات، آگاهی‌ها، وضعیت اشتغال، درآمد، امنیت و سایر موارد همگی به‌طریقی بر سلامت روان فرد و بر بروز و شیوع بیماری‌ها تاثیر می‌گذارند. به درستی سلامت تابعی از میزان و شدت مواجهه با عوامل آسیب زای فیزیكی، روانی و اجتماعی در طول زندگی است كه منجر به ایجاد تغییراتی در وضعیت افراد می‌شود. انسان‌ها در مراحل گذار عمر بسته به نوع بهره‌مندی از آموزشها و حمایت‌های محیط اطراف خود، توانایی مواجهه با مشكلات سلامت را كسب می‌نمایند.

طبق آمار سازمان بهداشت جهاني در سال ۲۰۰۶، حدود ۱۳ درصد از كل بار بیماری‌ها به علت اختلالات روانپزشکی ارزیابی شده و این میزان تا سال ۲۰۲۰ به ۱۶ درصد افزایش خواهد یافت. در کل جهان میزان شیوع اختلالات روانی در تمام طول عمر بیش از ۲۵ درصد است. مطالعه بار بيماري‌ها در ايران نشان مي‌دهد كه اختلالات رواني درصد قابل توجهی از بار بيماري‌ها را به خود اختصاص مي‌دهد.و این در حالی است که عوامل مؤثر بر بسیاری از بیماریها و مرگ و میرهای ناشی از بیماریهای قلب و عروق، منشأ روانشناختی دارد و به استرس و سبک زندگی ناسالم مرتبط است.

 سلامت روان: در تعریف سازمان جهانی بهداشت سلامت روان به عنوان یکی از اجزای مهم سلامت بیان شده است. در این تعریف آمده است که: «سلامت، حالت بهزیستی کامل جسمی، روانی و اجتماعی است و صرفاً به مفهوم فقدان بیماری یا ناتوانی نیست».  بنابراین سلامت روان چیزی بیش از « فقدان  بیماری روانی» است. سلامت روان عبارت است از: «حالتی از بهزیستی که در آن فرد، توانایی¬های خودش را می¬شناسد، می¬تواند با فشارهای معمول زندگی مقابله کند، می¬تواند به شیوه¬ای پربار و مؤثر کار کند و به جامعه خود خدمت نماید».

اصول سلامت رواني، اجتماعي به سادگی بهداشت عمومی نيست زيرا عواملی که بيماری‌های جسمی را  ايجاد می‌نمايند در مجموع شناخته شده‌اند، اما در ايجاد بيماري‌های روانی چندین  عامل (عوامل جسمی، روانی، اجتماعی) بايد دست بدست هم بدهند تا بيماری ایجاد گردد. درنتیجه پیشگیری از آنها کار آسانی نیست. پیشگیری در سلامت رواني، اجتماعي متکی بر اصول بهداشت عمومی بوده و به پیشگیری اولیه، ثانویه وثالثیه تقسیم می‌شود.

ارتقاء فرآيندي است که مردم را قادر مي‌سازد تا کنترل بيشتري بر سلامت­شان داشته باشند و وضعیت آن را بهبود بخشند. بنابر اين ارتقاء سلامت و کيفيت زندگي ايجاد فرصت‌هايي براي سالم‌تر زيستن از طریق بهبود تعیین‌کننده‌های سلامت روانی و اجتماعی است.

در ارتقاء سلامت رواني- اجتماعي، هدف تأمین احساس شادی، امنیت، امید و رضایت از زندگی برای جمعیت عمومی است و همچنین افزایش مهارت­های جامعه برای رویارویی با استرس­ها، ارتقاء مهارت­های ارتباط اجتماعی، مهارت­های زندگی و شیوه­های فرزند پروری مورد نظر است.

راهبردهای مؤثر بر تعیین جهت حرکت برای رسیدن به اهداف مورد نظر، علاوه بر کاهش خطر اختلالات روانی و مشکلات و بهبود سلامت رواني و اجتماعي، تاثیر مثبتی بر بهداشت و پیشرفت اجتماعی و اقتصادی جوامع دارد. در زیر به برخی از مهم‌ترین راهبردها پرداخته می­شود.

منبع: ravandarmangar.ir

ارسال نظر